ဆးအၫႊန္း - ဦးစြာ ပင္စည္လက္ခလယ္ခန္႔တုတ္ေသာ ဆင္တံုး မႏြယ္(ရင့္ရင့္)အပင္ကို တစ္ေတာင္ဆစ္ခန္႔အရွည္လွီး ျဖတ္ပါ။ - အရြက္ေတြကိုဖယ္၍ ပင္စည္္ကိုေရေဆးပါ။ - ေရေျခာက္ေအာင္သုတ္ၿပီးတဲ့အခါ မီးဖုတ္ပါ။ ယင္း ပင္စည္အေပၚခြံကြၽမ္းခါနီးအထိ မီးဖုတ္ေပးဖုိ႔လိုပါတယ္။ - အေပၚက မီးကြၽမ္းေနတဲ့အမည္းမ်ားကို ျခစ္ထုတ္ ၿပီး သန္႔ရွင္းတဲ့လက္႐ိုက္တစ္ခုျဖင့္ထုပါ။ - ၿပီးရင္ ဆန္ေဆးရည္ႏွစ္ပိႆာထည့္ထားေသာ အဝ က်ယ္ေၾကြဇလံုထဲမွာ ဆင္တံုးမႏြယ္ကို ထည့္စိမ္ေပး ပါ။ ဆန္ေဆးရည္ထဲမွာ တစ္ေန႔ႏွင့္တစ္ညစိမ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ - ထိုေဆးရည္ကို ညစာမစားခင္ တစ္နာရီခန္႔ႀကိဳတင္ ၍ အခ်ဳိပန္းကန္လံုး(လက္ဖက္ရည္ပန္းကန္လံုး) တစ္ လံုးျဖင့္ တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ ေသာက္ေပးရပါမယ္။ မွတ္ခ်က္ (၁) ေဆးရည္ေသာက္ခါနီးတိုင္း အေပၚယံက အျမႇဳပ္မ်ားကို ေၾကြဇြန္းျဖင့္ဖယ္ထုတ္ပါ။ ေသာက္ၿပီးတိုင္း ဆန္ေဆးရည္တစ္ပန္းကန္ ျပန္ျဖည့္ပါ။ ထိုေဆးရည္ ကို တစ္လတိတိ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ တစ္လျပည့္တဲ့အခါ ေဆးရည္အသစ္ျပန္စိမ္ပါ။ (၂) အရသာခါးသီးလြန္းတာေၾကာင့္ ေဆးေသာက္ ၿပီးတဲ့အခါ ထန္းလ်က္(သို႔မဟုတ္) ပ်ားရည္စားပါ။ (သၾကား မစားရ) (၃) ေဆးရည္စိမ္တဲ့ခြက္၊ အျမႇဳပ္ခပ္ဇြန္္းႏွင့္ ေဆး ေသာက္ခြက္တို႔ကို ေၾကြထည္ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးတည္းသာ သံုးပါ။ (ဓာတ္ေဖာက္ျပန္ အာနိသင္ျပယ္ေစတတ္တဲ့ စတီးလ္၊ ဒန္၊ ေငြစတဲ့ပစၥည္းမ်ားကို လံုးဝမသံုးပါႏွင့္) (၄) ဆီးကို ပုရြက္ဆိတ္မတက္ေတာ့တဲ့အထိ ဇြဲ ရွိရွိ ေသာက္ပါ။ (၅) ဆင္တံုးမႏြယ္က ဆီးခ်ဳိေပ်ာက္ေစတဲ့အျပင္ အသားဝါေရာဂါ၊ ဝမ္းကိုက္၊ ရင္ျပည့္ရင္ကယ္၊ အစာ မေၾက၊ တီဘီ၊ မီးယပ္ျဖဴဆင္းျခင္းစတဲ့ေရာဂါမ်ားကို ေပ်ာက္ ကင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ အရြယ္မတိုင္မီ ဆံပင္ျဖဴျခင္းႏွင့္ မ်က္စိမႈန္ျခင္းတို႔ကိုပါ ေကာင္းက်ဳိးျပဳ ပါတယ္။
Friday, December 11, 2015
Tuesday, December 1, 2015
ၾကက္သြန္နီ အဆီက်
ၾကက္သြန္နီကို ဟင္းခ်က္နည္းမ်ိဳးစံုအတြက္ အသံုးျပဳျပီး စားသံုးေနၾကပါတယ္။ ခ်က္ပံုနဲ့စားပံုမ်ား မတူညီၾကသလို သူ့ရဲ့အက်ိဳးေပးအာနိသင္ကလည္း ကြဲျပားၾကပါတယ္။ ယခုေဖာ္ျပေပးမည့္ နည္းေလးကေတာ့ ၾကက္သြန္နီကို အဆီက်ေဆးအျဖစ္ အစိမ္းသုပ္စားရတဲ့ စားသံုးနည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ (၁) ၾကက္သြန္နီကို ပါးပါးလွီး၍ ပန္းကန္ထဲ ထည့္ပါ။ (၂) သံပုရာသီး ညွစ္ထည့္ပါ။ အနံ့ျပင္း၍ စပ္ေနေသာ ၾကက္သြန္နီကို သံပုရာသီးအခ်ဥ္ ညွစ္ထည့္လိုက္ပါက အခ်ိဳဓါတ္သို့ ေျပာင္းသြားေစပါသည္။ (၃) သခြါးသီး ထည့္လိုပါက (အနည္းငယ္မွ်) ပါးပါးလွီး၍ ထည့္နုိင္ပါသည္။ (၄) အစပ္ၾကိဳက္ပါက ငရုတ္သီးစိမ္း အနည္းငယ္ လွီးထည့္နိုင္ပါသည္။ (၅) ဆားအနည္းငယ္မွ် ထည့္ေပးပါ။ ဆားမပါလွ်င္ အရသာေပါ့မည္။ ဆားမ်ားလြန္းရင္လည္း အငံေၾကာင့္ ေသြးတိုးေစပါသည္။ (၆) ၾကက္သြန္မိတ္ (သို့မဟုတ္) ကုလားနံနံပင္တုိ့ကိုလည္း အနံ့ၾကိဳက္္တတ္လွ်င္ အနည္းငယ္မွ် ထည့္ႏိုင္ပါသည္။ ၄င္းတို့ကို နယ္ျပီးလွ်င္ ၾကက္သြန္ခ်ဥ္သုပ္ကေလး စားလို့ရပါျပီ။ ဒီအတိုင္း မစားခ်င္လွ်င္ ထမင္း၊ ၾကာဇံေၾကာ္၊ ပဲပလာတာ၊ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္ စသည့္ သူႏွင့္လိုက္ဖက္မည့္ အစားအစာမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္၍ မၾကာခဏ စားသံုးေပးႏိုင္ပါသည္။ ပါးစပ္မနံေအာင္ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သြန္နီတုိ့ကို အစိမ္းစားျပီး ပါးစပ္နံမွာ စိုးရိမ္ေနသူမ်ားအတြက္ သဘာ၀နည္းလမ္းေကာင္းေလးတစ္လက္ကို ညြန္ေပးလိုက္ပါမယ္။ (၁) ၾကက္သြန္အနံ့ကိုႏိုင္တာ ေျမပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၾကက္သြန္ နီ၊ ျဖဴ တို့ကို စားျပီးလွ်င္ ေျမပဲဆန္ ၃ ၊ ၄ စိကိုသာ ၀ါးစားပါ။ တစ္မိနစ္အတြင္း အနံ့မ်ားကို ေျမပဲက စုတ္ယူသြားမည္။ (၂) အဖန္ရည္ (လက္ဖက္ရည္ၾကမ္း) ျဖင့္ ပလုတ္က်င္းေပးပါ။ (၃) ႏြားႏို့တစ္ငံုျဖင့္ ပလုပ္က်င္းေပးပါ။ အရသာရွိ၍ စားေကာင္းေသာ ၾကက္သြန္နီအစိမ္းသုပ္ကို မၾကာခဏ စားသံုးျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္ ပိုလွ်ံေနေသာ အဆီမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျပီး သြယ္လ်က်စ္လစ္ေသာ ကိုယ္္ခႏၶာအလွကို ပိုင္ဆိုင္နိုင္ၾကပါေစ။ ေစာႏြဲ့ေနဆုိင္ (ပူတာအို)
ဆီးေကာင္းသည့္ သေဘၤာရြက္
ေယာက္်ားမွာဆီး၊မိန္းမမွာမီးဆိုသည့္စကားအတိုင္း မီးဖြားသည့္အခ်ိန္သည္ မိန္းမမ်ားအတြက္ အေရးၾကီးသလို ဆီးေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးသည္ ေယာက်္ားမ်ားအတြက္ အလြန္အေရးၾကီးေသာ ေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္ေနပါသည္။ ဆီးေရာဂါခံစားေနရ၍ ဆီးမပါႏုိင္ပဲ ဒုကၡေရာက္ေနသည္မွာ လႏွင့္ခ်ီေနျပီျဖစ္ေသာ ေ၀ဒနာရွင္တစ္ဦးသည္ ေအာက္ပါသဘာ၀နည္းျဖင့္ ေပ်ာက္ကင္းခဲ့သျဖင့္ အမ်ားသိေအာင္ ထပ္ဆင့္ေရးသားမွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါသည္။ (၁) သေဘၤာရြက္ကို မီးကြ်မ္းေအာင္ကင္၍ အမွဳန့္ျဖစ္ေအာင္ေခ်ကာ ေရေႏြးခတ္ေသာက္ပါ။ တစ္ေန့ ၃ ခြက္ခန့္ ေသာက္ႏုိင္ပါသည္။ (၂) သေဘၤာရြက္ကို ျပဳတ္၍ ၄င္းျပဳတ္ရည္ကို လက္ဖက္ရည္ခြက္တစ္ခြက္စာကို တစ္ေန့ ၃ ၾကိမ္ခန့္ ေသာက္ပါ။ (၃) သေဘၤာရြက္ႏုႏုကို ေရေႏြးစိမ္၍ေသာ္၄င္း၊ မီးအပူခဏေပး၍ေသာ္၄င္း၊ တို့စရာအျဖစ္ျပဳလုပ္၍ မၾကာခဏ စားပါ။ ေက်ာက္ကပ္မ်ား ေကာင္းစြာအလုပ္လုပ္၍ ဆီးေကာင္းစြာ သြားႏုိင္လာမည္။ ဆီးေရာဂါမ်ား လွ်င္ျမန္စြာ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစမည္။ ေစာႏြဲ ့ေနဆိုင္ (ပူတာအို)
သံပရာခြံ အစြမ္း
အရည္ညႇစ္ၿပီးသား သံပရာခြံကို မပစ္ထုတ္ဘဲ ခြက္တစ္လံုးထဲထည့္ ေရေႏြးေလာင္းထည့္ၿပီး သံပရာေရေႏြးၾကမ္းအျဖစ္ ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္တဲ့။ သံပရာခြံကို ေရခဲေသတၱာထဲထည့္ထားရင္ ေရခဲေသတၱာကုိ အနံ႔အသက္ ကင္းစင္ေစသတဲ့။ သံပရာခြံကို ၁ဝမိနစ္ေလာက္ မီးကင္ေပးရင္ တစ္အိမ္လံုး သံပရာနံ႔ေမႊးေစႏိုင္သလို အဲဒီအနံ႔ကိုမႏွစ္သက္တဲ့ ပိုးဟပ္ေတြကိုလည္း အေဝးကို ေျပးေစႏိုင္သတဲ့။ အဲဒီမီးကင္ၿပီးသား သံပရာခြံကိုပဲ ေၾကာင္အိမ္ေထာင့္ေတြမွာ ထည့္ထားရင္လည္း ပိုးဟပ္ေတြကို တားဆီးႏိုင္သတဲ့။ ကုန္က်စရိတ္သက္သာတဲ့နည္းမုိ႔ စမ္းသပ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္.
သေျပသီးပင္အစြမ္း
တစ္ႏွစ္မွတစ္ၾကိမ္သာ အသီးသီးတဲ့သေျပၾကီးပင္တို ့ဟာ အရိပ္ရ ႏွစ္ရွည္ပင္အမ်ိဳးအစားျဖစ္ၾကပါတယ္။ ပင္စည္ရဲ ့အသားဟာ ေရဒဏ္ခံႏိုင္တာေၾကာင့္လည္း ေရွးအခါက ျမန္မာ ႏွင့္ အိႏိၵယနိုင္ငံ ေတြရဲ ့ မီးရထားစလီဖားတံုးေတြ၊ ေမာ္တာစက္ထိုင္ခံုေတြ၊ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာဂ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းေတြ၊ လယ္ယာသံုးပစၥည္း ေတြမွာ သေျပပင္မ်ားရဲ ့ပင္စည္ေတြကို အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္္။ ၾကက္ေသြးရင့္ေရာင္ဆန္ဆန္ နက္ေမွာင္ေသာ သေျပသီးမွည့္၏ အရသာမွာ ခ်ိဳ၍၊ အတန္ငယ္ခ်ဥ္ဖန္ျပီး လွ်ာေပၚမွာ ခရမ္းေရာင္စြဲထင္က်န္ရစ္ခဲ့ပါတယ္္။ အသီးထဲမွာ အျဖဴေရာင္အေစ့ တစ္လံုး ပါရွိျပီး၊ ထိုအေစ့ကေန အပင္စိုက္ပ်ိဳးနိုင္ပါတယ္။(*သေျပၾကီးအမ်ိဳးအစားျဖစ္ကာ၊ အရိပ္အာ၀ါသ ေကာင္းတာေၾကာင့္ ေက်းဌက္ သာလိကာတို ့ေပ်ာ္ေမြ ့ၾကျပီး၊ ရြက္ညွာႏုမ်ားကလည္း ၄င္းသတၱ၀ါေလးေတြအတြက္ ၀မ္းစာအာဟာရ ျဖစ္ေစပါတယ္)* ထို သေျပၾကီးပင္ေတြကို အာရွတိုက္၏ ျမန္မာနိုင္ငံနဲ ့ အိႏိၵယႏိုင္ငံတို ့မွာအမ်ားအျပားေတြ ့ရျပီး၊ အေနာက္နိင္ငံမွာေတာ့ အေမရိ ကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ဖေလာ္ရီဒါနဲ ့ဟာ၀ိုင္အီတို ့မွာေတြ ့ရတတ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ရာသီစာသီးႏွံအျဖစ္စားေလ့ရွိျပီး၊ အိႏိၵယ နဲ ့အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမ်ားမွာေတာ့ အသီးကိုအခ်ဥ္ေဖာက္ကာ ၀ိုင္၊ ရွာလကာရည္မ်ားခ်က္လုပ္ျခင္း၊ ယို၊ ဂ်ယ္လီ စသည္ ျဖင့္ စားေသာက္ၾကပါတယ္။ အသီးသာမက၊ အေစ့၊ အရြက္၊ ပင္စည္ႏွင္ ့အေခါက္တို ့ကလည္း လြန္စြာေဆးဘက္၀င္လွရာ၊ ေရွးျမန္မာၾကီးမ်ားက “*အိမ္ေရွ႕မွာ သေျပၾကီးပင္ တစ္ပင္စိုက္ထားရံုျဖင့္ က်က္သေရမဂၤလာျပည့္၀ေစတဲ့အျပင္ ေဆးဆရာတစ္ဦး အိမ္သို႔ပင့္ထားေလသည္” *ဟု ဆိုရိုးရွိခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာေဆးသိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ လက္ေတြ ့စမ္းသပ္ခ်က္မ်ားအရ၊ သေျပသီးမွည့္ ၁၀၀ ဂရမ္ထဲမွာ လူသားတို ့ က်မၼာေရးကို အေထာက္အကူျပဳေစ၍ ေခ်ဖ်က္လြယ္ေသာ အမွ်င္ဓာတ္ ၀.၆ ဂရမ္၊ ကစီဓာတ္ ၁၄ ဂရမ္၊ ခြန္အား ၆၀ ကယ္လိုရီ၊ အဆီဓာတ္ ၀.၂၃ ဂရမ္၊ ပရိုတင္း ၀.၉၉၅ ဂရမ္၊ ေရဓာတ္ ၈၄.၇၅ ဂရမ္၊ ကယ္လ္စီယမ္ ၁၁.၆၅ မီလီဂရမ္၊ သံဓာတ္ ၁.၄၁ မီလီဂရမ္၊ မဂၢနီစီယမ္ ၃၅ မီလီဂရမ္၊ နီအာစင္း (ေခၚ) ဗီတာမင္ဘီ(၃) ၀.၂၄၅ မီလီဂရမ္၊ မီးစုန္း ၁၅.၆ မီလီဂရမ္၊ ပိုတက္စီယမ္ ၅၅ မီလီဂရမ္၊ ရီဘိုဖလာဗင္ (ေခၚ) ဗီတာမင္ဘီ(၂) ၀.၀၀၉ မီလီဂရမ္၊ ဆိုဒီယမ္ ၂၆.၂ မီလီဂရမ္၊ သီအာမင္ (ေခၚ) ဗီတာမင္ဘီ(၁) ၀.၀၁၉ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဘီ(၆) ၀.၀၃၈ မီလီ ဂရမ္ ႏွင့္ ဗီတာမင္စီ ၁၁.၈၅ မီလီဂရမ္တို ့အသီးသီး ပါရွိေနပါတယ္တဲ့။ *အေျပသီး ႏွင့္ က်မၼာေရး။ (**သေျပသီးမွည့္အရသာက ခ်ိဳေအး၍၊ မဆိုသေလာက္ဖန္ပါတယ္္)* (၁) သေျပသီးမွည့္ထဲရွိ သဘာ၀ဓာတ္တိုးဆန္ ့က်င္ပစၥည္းမ်ား နဲ ့ anthocyanin ဓာတ္တို ့က ရင္သားကင္ဆာ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့အျပင္၊ ရင္သားကင္ဆာေ၀ဒနာသည္မ်ား စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား ဆက္လက္ျပန္ ့မပြားနိုင္ ေအာင္ သေျပသီးမွည့္ေတြက ဟန္ ့တားေပးႏိုင္ေၾကာင္း ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က အိႏိၵယႏိုင္ငံ၏ Journal of Physiology and Pharmacology(ေခၚ)ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ အက်ယ္တ၀င့္ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါတင္မကေသးပါဘူး။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရွိ University of Rhode Island(ေခၚ)ေဆး၀ါးတကၠသိုလ္မွာ သေျပသီးမွည့္ေတြကို ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ ခဲ့ရာ၊ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္မလာေအာင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ေပးနိုင္တယ္လို ့ အေျဖထြက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ (၂) ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ က အိႏိၵႏိုင္ငံမွာ သေျပသီးမွည့္ျဖင့္ ၾကြက္မ်ားကိုေဆးသုေတသနျပဳခဲ့ရာ၊ ေသြးထဲရွိဂလူးကို ့စ္ပမာဏကို က်ေစရံု မွ်မက၊ အစာ အိမ္အက္ဆစ္အထြက္မ်ားျခင္းတို ့ကိုပါ ကာကြယ္ေပးနိုင္တယ္လို ့အိႏိၵယေဆးဂ်ာနယ္မ်ားမွာ မွတ္တမ္းတင္ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ (၃) အစာမေက် ရင္ျပည့္ျခင္းအတြက္ သေျပသီးကို ဆားအနည္းငယ္တို ့၍စားေပးပါ။ (၄) သေျပသီးမွည့္မ်ားဟာ ခႏၶာကို္ယ္အ တြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေနတဲ့ အင္ဆူလင္ထုတ္ေပးႏိုင္ေသာ ပန္ကရိယကို အားေကာင္းေစပါတယ္။ အဲဒီလို ပန္ကရိယကို က်န္း မာေစနိုင္တာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို သက္သာေစနိုင္တဲ့အတြက္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၀ဒနာ သည္မ်ား သေျပသီးမွည့္ကို မၾကာခဏ စားသံုးေပးသင့္ပါတယ္။ (၅) လိပ္ေခါင္းေသြးယိုစီးသူမ်ားအေနျဖင့္ နံက္ေစာေစာ သေျပသီးမွည့္ကို ပ်ားရည္ျဖင့္စားေပးျခင္းျဖင့္ လြန္စြာ ေဆးစြမ္းထက္ေစပါတယ္္။ (၆) သေျပသီးထဲရွိ အင္ဇိုင္းဓာတ္မ်ားက အသည္းကိုက်န္းမာေစျပီး၊ အသည္းၾကီးျခင္းမွ လည္း ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ (၇) ဦးေရျပားႏွင့္ အေရျပားယားနာမႈိစြဲျခင္းတို ့အတြက္ သေျပသီးသတၱဳရည္ကို ယံုၾကည္စိတ္ခ်စြာ လိမ္းေပးပါ။ (၈) သေျပသီးရဲ ့သဘာ၀ခ်ိဳေအးဓာတ္က လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။ (၉) ၀မ္းဗိုက္ အတြင္းထဲသို ့ မေတာ္တဆ ဆံပင္/ဆံစမ်ား နဲ ့သံမႈံ/သံစမ်ား၀င္သြားတဲ့အခါ၊ သေျပသီးစားေပးျခင္းျဖင့္ ၄င္းတို ့ကို သူ ့အလိုလို ေက်ပ်က္သြားေစေၾကာင္း ျမန္မာ့ေဆးက်မ္းမ်ားမွာ ညႊန္းဆိုထားပါတယ္္။ (၁၀) သေျပသီးမွည့္သတၱဳရည္ကို အ၀တ္ျဖင့္စစ္၍ ပုလင္းတြင္ထည့္ျပီး ၅-ရက္ခန္ ့ ၾကာတဲ့အခါမွာ အခ်ဥ္ေပါက္လာပါတယ္။ ၄င္းကို သေျပသီးပုန္းရည္လို ့ေခၚပါတယ္။ ထိုသေျပ သီးပုန္းရည္ကို ေလထိ္ုးေလေအာင့္၊ သရက္ရြက္ၾကီးျခင္း ႏွင့္ ကာလ၀မ္း ေရာဂါတို ့အတြက္ ေသာက္သံုးေပးနိုင္ပါတယ္။ (၁၁) သေျပသီးမွည့္ ၅-လံုး ကို နံက္တိုင္း ၁၅-ရက္တိတိ စားေပးရင္း၊ သေျပပင္စည္ အေခါက္မႈန္႕တစ္က်ပ္သားကို ေန႔စဥ္ ေရေအးျဖင့္ ေသာက္ေပးပါ။ အဲဒီလို အသီးေရာ၊ ပင္စည္အေခါက္မႈန္ ့တို ့ကိုပါ ေန ့စဥ္တြဲစာေပးျခင္းျဖင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို အျမစ္ျပတ္ ေပ်ာက္ ကင္းေစနိုင္ပါတယ္။ *သေျပသီးအေစ့ ႏွင့္က်မၼာေရး။ (**သေျပသီးအေစ့က အတန္ငယ္ခ်ိဳဖန္ေသာအရသာရွိပါတယ္္။ သေျပတစ္ပင္လံုး၏ ေဆးဘက္ အ၀င္ဆံုး အစိပ္အပိုင္းဟာ သေျပသီးအေစ့ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ့ေဆးက်မ္းမ်ားတြင္သာမက၊ အေရွ ့ေတာင္အာရွေဆးက်မ္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ သိပၸံေဆးသု ေတသီမ်ားက အၾကံျပဳထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သေျပသီးစားတဲ့အခါတိုင္း အေစ့ကိုပါ ၀ါးစားသင့္ ပါတယ္)* (၁) ၀မ္းပ်က္၊ ၀မ္းသြားျခင္း၊ မီးယပ္၀မ္း၊ ေသြး၀မ္းစတဲ့ ၀မ္းေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးအတြက္ သေျပသီးအေစ့၊ သရက္ေစ့၊ ၾကစုသီးတို႕ကို ဆတူေရာေလွာ္၍ အမႈန္ ့ၾကိတ္ေခ်ကာ တစ္ေန ့ ၂-ၾကိမ္ေသာက္ေပးပါ။ (၂) ေသြး၀မ္းသြားျခင္းအတြက္ သေျပသီးအေစ့ ေျခာက္ မႈန္႔နွင့္ သၾကားဆတူေရာ၍ တစ္ေန ့ ၂-ၾကိမ္ေသာက္ေပးပါ။ (၃) အေရျပားေပၚရွိထိခိုက္ဒဏ္ရာမ်ားႏွင့္ ခြဲစိပ္နာမ်ားေတာ္ေတာ္ ႏွင့္ မက်က္ပါက သေျပသီးအေစ့ကို ေရျဖင့္ၾကိတ္၍လိမ္းေပးပါ။ (၄) သေျပသီးအေစ့ေျခာက္ကို အမႈန္႔ျပဳကာ၊ ေရက်က္ေအးျဖင့္ ေန ့စဥ္ေသာက္ေပးျခင္းျဖင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို ဒိဌေပ်ာက္ကင္းေစ ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ အာခံတြင္းေျခာက္ ၍ေရငတ္ျခင္း မွလည္း သက္သာလာေစပါတယ္။ (၅) သေျပေစ့ေျခာက္မႈန္ ့ ကို တစ္ေန ့ ၂-ၾကိမ္က် ၂-ဂရမ္စီ ေသာက္ေပးျခင္းျဖင့္ ကိုလက္စ ထေရာ နဲ ့အဆီမ်ားကို က်ေစပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာေဆးသုေတသီမ်ားကလည္း သေျပသီးေစ့ဟာ ကိုလက္စထေရာ က်ေစတဲ့ အျခားပဋိဇီ၀ေဆးမ်ားႏွင့္အျပိဳင္ အစြမ္းထက္ျမက္လွေၾကာင္း အၾကံျပဳထားၾကပါတယ္္။ (၆) ဆီးလြန္ေရာဂါ၊ အစာအိမ္အက္ဆစ္ စိမ့္ ထြက္လြန္၍ အစာအိမ္လမ္းေၾကာင္းျပည္တည္နာမ်ားအတြက္ သေျပသီးအေစ့ ေျခာက္မႈန္ ့ကို တရုပ္တိုင္းရင္းေဆးမ်ားမွာ အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္္။ *သေျပပင္အရြက္ ႏွင့္ က်မၼာေရး။ (**သေျပရြက္၏ အရသာဓာတ္က ေအးျမေစပါတယ္)* (၁) အပူေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ လ်ွာနဲ ့လည္ေခ်ာင္းကဲြျခင္းတို ့အတြက္ အေျပရြက္နုလတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ကို ေရနဲ ့ေရာၾကိတ္ျပီး အာ ခံတြင္းထဲ ငံုထားေပးပါ။ (၂) ျမင္းသရိုက္နာမ်ားအတြက္ သေျပရြက္ႏုသတၱဳရည္ကို ႏြားႏိုုု ့ေရာ၍့ ၇-ရက္ဆက္တိုက္ ေသာက္သံုး ေပးပါ။ (၃) ကင္းကိုက္ခံရတဲ့အခါ၊ သေျပရြက္သတၱဳရည္လိမ္းေပးျခင္းျဖင့္ ကင္းဆိပ္က်ေစပါတယ္။ (၄) မွက္-ျခင္မ်ားကိုက္ျခင္းမွ ၾကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့အေနျဖင့္ သေျပရြက္ကိုကိ်တ္ေျခ၍ ရလာတဲ့သတၱဳရည္ကို္ ေျခ-လက္မ်ားမွာ လိမ္းက်ံေပးပါ။ (၅) အိႏိၵႏိုင္ငံ ေဆးက်မ္းမ်ားမွာ အသည္းအားေဆးအျဖစ္ သေျပရြက္ျပဳတ္ရည္ကို တိုက္ေကြ်းေလ့ရွိပါတယ္။ *သေျပပင္စည္အေခါက္ ႏွင့္ က်မၼာေရး။ (**သေျပေခါက္အရသာက ဖန္ခ်ိဳသည့္အတြက္ ႏႈတ္ျမိန္ေစပါတယ္)* (၁) ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ ပင္စည္အတြင္းသားေခါက္ကို မီးျမွိဳက္ျပာခ်၍ နံက္-ေန ့-ည အစာစားျပီးတိုင္း ေရျဖင့္ေသာက္ ပါ။ (၂) သေျပေခါက္ကိုျပဳတ္၍ ငံုေဆးအျဖစ္ငံုေပးျခင္းျဖင့္ ခံတြင္းထဲရွိ အပူဖု-အပူနာမ်ားေပ်ာက္ကင္းကာ သြားမ်ားပါခိုင္မာလာ ပါလိမ့္မယ္။ (၃) အပူလြန္၍ေဖာက္ျပန္ျခင္း ႏွင့္ မီးယပ္ျဖဴဆင္းျခင္းတို ့အတြက္ သေျပေခါက္ကို ၃-ခြက္ ၂-ခြက္တင္ၾကိဳ၍ ေထာ ပတ္၊ ပ်ားရည္၊ သၾကားေရာကာ တစ္ေန ့ ၂-ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ (၄) သေျပေခါက္ကို ႏြားႏို ့ႏွင့္ေရာျပဳတ္၍ တစ္ေန ့၂-ၾကိမ္ ေသာက္ျပီးတိုင္း ေထာပတ္စားေပးပါ။ သည္းေျခေဖာက္ျပန္ေသာေ ရာဂါအတြက္ အေကာင္းဆံုးေဆးျဖစ္ပါတယ္္။ *သတိျပဳရန္။ * (က) သေျပသီးမွည့္ကို ၾကိဳက္တိုင္းအလြန္အကြ်ံမစားပါႏွင့္ ခြ်ဲသလိပ္ထ၍ ေလခ်ဳပ္ေစပါတယ္။ (ခ) ကုိယ္၀န္ေဆာင္သည္မ်ား မစားသင့္ပါဘူး။ ဓာတ္မတည့္၍ ကိုယ္၀န္ပ်က္က်ေစတတ္လို ့ပါ။ (ဂ) သေျပသီးစားျပီး အီလည္လည္ခံစားရတဲ့အခါ၊ ဂ်င္းစား ေပးပါ။ (ဃ) အမွည့္လြန္အသီးမ်ားစားမိပါက အစာအိမ္အခ်ဥ္ေပါက္ေစတတ္ပါတယ္။ အခ်ဥ္ေပါက္တဲ့အခါ၊ ဇီယာမႈန္ ့ကို ဆား ပုတ္ႏွင့္ ေရာေလွာ္၍ေသာက္ေပးပါ။ (င) သေျပသီး နွင့္ ပီေလာပီနံ တို ့ကို တြဲမစားသင့္ပါဘူး အဆိပ္ျဖစ္ေစပါတယ္။ (စ) မၾကာ ခဏ အစာမေက်၀မ္းေၾကာတင္းသူမ်ားအဖို ့ သေျပရြက္ႏွင့္ (လံုး၀)မတည့္ပါဘူး။ *(ေဆာင္းပါးရွင္…ေပါက္ေပါက္…မွ်ေ၀သည္)* ရိုးသားမႈသည္တခါတရံ၌ရံႈးနိမ့္ေစတတ္၏သို႔ု ့တစ္သက္လံုးကားလိပ္ျပာလံုေစေတာ့၏
အိပ္ျခင္းကိုေႏွာက္ယွက္သူ
ညမအိပ္ခင္ အီလက္ထရြန္းနစ္ ပစၥည္းျဖင့္ စာဖတ္တာ အားအင္ေတြ ကုန္ခမ္းေစတယ္လုိ႔ ေလ့လာမႈအသစ္တစ္ရပ္က ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ စမတ္ဖုန္း၊ အီးရီဒါ၊ အုိင္ပက္ သုိ႔မဟုတ္ အိပ္ယာေပၚ အသုံးျပဳလုိ႔ရတဲ့ တျခားအီလက္ထရြန္းနစ္ ပစၥည္းေတြနဲ႔ စာဖတ္တာ မိမိရဲ႕ပုံမွန္သဘာဝ အေလ့အထေတြကုိ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစျပီး အိပ္ေမာက်ဖုိ႔ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ေစပါတယ္။ screen ရဲ႕အလင္းေရာင္ေၾကာင့္ လူတစ္ဦးမွာ အသားေရာင္ေျပာင္းလဲေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းပမာဏ ထိခုိက္ေစပါတယ္။ Screen မ်ားကေနတဆင့္ စာဖတ္တာ ေနာက္တစ္ေန႔ ႏုိးၾကားလန္းဆန္းမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစႏုိင္ျပီး အက်ဳိးနည္းတဲ့ အေျခအေနကို ဖန္တီးျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ပါတယ္။ ယင္းေလ့လာမႈမွာ ညမအိပ္ခင္ ပုံႏွိပ္စာလုံးျဖင့္ သုိ႔မဟုတ္ အိုင္ပက္အသုံးျပဳျပီး စာဖတ္သူေတြ ပါဝင္ထားပါတယ္။ အုိင္ပက္အသုံးျပဳျပီး စာဖတ္တဲ့သူေတြဟာ အအိပ္ပိုနည္းၾကျပီး လန္းဆန္းႏုိးၾကားမႈ နည္းပါးကာ ေဟာ္မုန္းေတြေလ်ာ့နည္းၾကပါတယ္။ အလင္းေရာင္ကာကြယ္ေပးေသာ app မ်ား အကူအညီျဖစ္ေစႏုိင္ Android ပစၥည္းေတြမွာ အဆုိပါျပသနာေတြအတြက္ အကူအညီျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ app တစ္ခုရိွပါတယ္။ Apple ထုတ္ ပစၥည္းေတြမွာေတာ့ screen အလင္းေရာင္စစ္ကိရိယာ(screen filter) တစ္ခု ဝယ္ယူဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ကြန္ပ်ဴတာ အတြက္လည္း app တစ္မ်ဳိး ရိွပါတယ္။ အဲဒီဟာက အိပ္ယာေပၚ အီလက္ထေရာနစ္ပစၥည္းနဲ႔ မကင္းမကြာ အသုံးျပဳႏုိင္မယ့္ အရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ သို႔မဟုတ္ပါက ညမအိပ္ခင္ စခရင္ျဖင့္ စာဖတ္ျခင္းကို ေရွာင္ျပီး သီခ်င္းနားေထာင္ျခင္း၊ အသက္ရွဴေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ႏြားႏုိ႔ပူပူေလးေသာက္ျခင္းစသျဖင့္ တျခား အိပ္ေပ်ာ္ေစမယ့္နည္းလမ္းေတြ လုပ္ၾကည့္ပါ။ အရင္ကတည္းက သိျပီးျဖစ္သည့္အတုိင္း အိပ္ေရးဝဝ မအိပ္ျခင္းေၾကာင္း ေလျဖတ္ျခင္း၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါေတြနဲ႔ တျခားျပင္းထန္တဲ့ ေရာဂါမ်ဳိးစုံ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။
ေရတစ္ခြက္
မနက္အိပ္ယာထ ေရတစ္ခြက္ ေသာက္ျခင္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူး တစ္ခ်ိဳ႔ကေတာ့ မနက္အိပ္ယာထထျခင္း မ်က္နွာ မသစ္ခင္မွာ ေသာက္ၾကတာ ရိွသလို တစ္ခ်ိဳ႔ကေတာ့ မ်က္နွာသစ္ျပီးမွ ေရတစ္ခြက္ကို ေသာက္ၾကပါတယ္။ အေရးၾကီးတာက အိပ္ယာထထျခင္းမွာ ဘာမွ စားခင္ ေရတစ္ခြက္ေသာက္ဖို႔ ပါပဲ။ အဲလို ေသာက္ျခင္းျဖင့္ ရရိွနိုင္တဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကေတာ့ - ၁။ အသားအရည္ ၾကည္လင္လို႔ လာပါတယ္။ ၂။ အပူ ကင္းစင္ေစပါတယ္။ ၃။ အဝမလြန္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ၄။ ခႏၶာကို္ယ္ရိွ ၾကြက္သားမ်ား သန္မာမူ အတြက္ အေထာက္အကူျပဳေစပါတယ္။ ၅။ အူမၾကီးကို သန္႔စင္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ၆။ အဖ်ားေရာဂါ ေဝဒနာေတြကို အလြယ္တကူမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ၇။ ေသြးျဖဴဥ စနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ထိန္းညိွေပးနိုင္ပါတယ္။
ၾကက္သြန္ျဖဴစားပါ
ဝမ္းဗိုက္ထဲမွာ အစာမရိွခ်ိန္ ၾကက္သြန္ျဖဴစားပါ ၾကက္သြန္ျဖဴဟာ ေရာဂါ အေတာ္မ်ားမ်ား အတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ သဘာဝ အစားအစာ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအထဲကမွ မနက္အိပ္ယာထ ဝမ္းဗိုက္ထဲမွာ အစာမရိွတဲ့ အခ်ိန္မွာ ၾကက္သြန္ျဖဴကို စားေပးသင့္ပါတယ္။ ေလ့လာမူမ်ား၏ အဆိုအရ အဲလို မနက္ခင္း အိပ္ယာထတဲ့ အခါမွာ စားျခင္းဟာ ပိုမိုျပီးေဆးစြမ္းထက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဝမ္းထဲမွာ အစာမရိွတဲ့ အခါမွာ မေကာင္းတဲ့ ဗက္တီးရီးယား ပိုးမႊားမ်ားကိုအလြယ္တကူ တိုက္ခိုက္ဖယ္ရွားေပးနိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဝမ္းဗိုက္နဲ႔ ပက္သက္တဲ့ ေရာဂါ ေတြကို ၾကက္သြန္ျဖဴက ကာကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ခုခံအားက်ဆင္းမူ ေရာဂါမ်ား၊ အာရံုေၾကာနဲ႔ ပက္သက္ေသာ ေရာဂါမ်ား၊ အသည္း၊ ဆီးအိမ္ စတာေတြအျပင္ ေသြးလည္ပတ္မူ ကိုလည္း ၾကက္သြန္ျဖဴက ေကာင္းမြန္ေစ နိုင္ပါတယ္။ အစာအိမ္ အခ်ဥ္ ေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ စိတ္ပူသူေတြ အတြက္လည္း ၾကက္သြန္ျဖဴက အေကာင္းဆံုး ကုသေပးနိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ ၾကက္သြန္ျဖဴကို စားေပးျခင္းျဖင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ မ်ားစြာအေထာက္ အကူ ျဖစ္ေစမွာ ျဖစ္ျပီး စားသင့္တဲ့ ပမာဏကေတာ့ အတိအက် မလိုအပ္ပါဘူး။ ေက်ာ္လင္းနုိင္
ပိုးသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္ထိသူမ်ား ဆီးခ်ိဳေရာဂါ
ပိုးသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္ထိေတြ႕သူမ်ား ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ အႏၲရာယ္ ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပိုမ်ားၿပီး ပိုးသတ္ေဆးအမ်ိဳးအစားကို လိုက္ ၍ အႏၲရာယ္ရွိမႈမ်ားလည္း ကြာျခားေၾကာင္း ေလ့လာမႈ ၂၁ ခုမွ သုေတသီမ်ားက ေျပာၾကားသည္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ပြားပံုကို မ်ိဳးဗီဇႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ ရာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားၾကား အျပန္အလွန္သက္ေရာက္မႈတစ္ခုဟု မွတ္ယူသည္။ ထြက္ေပၚလာေသာ အေထာက္အထားမ်ားအရ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားအပါအဝင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ညစ္ညမ္းမႈမ်ားသည္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ အဓိက ပါဝင္ေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနသည္။ ယခုေလ့လာမႈတြင္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားထိေတြ႕မႈႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါအမ်ိဳးအစားအားလံုးျဖစ္ပြားမႈတို႔ၾကား ဆက္စပ္မႈကို ေလ့လာထားျခင္းျဖစ္သည္။ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို ခြဲျခားေလ့လာရာတြင္ အခ်ိဳ႕ေသာ ပိုးသတ္ ေဆးအမ်ိဳးအစားမ်ားသည္ အျခားေသာပိုးသတ္ေဆးမ်ားထက္ ပို၍ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္အႏၲရာယ္ ပိုမ်ားေၾကာင္း သုေတသီမ်ား ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ေလ့လာမႈစုစုေပါင္း ၂၁ ခုတြင္ လူေပါင္း ၆၆,၇၁၄ ဦးတို႔၏ပိုး သတ္ေဆးမ်ားထိေတြ႕မႈႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ေလ့လာခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ ေလ့လာမႈအားလံုးနီးပါးတြင္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္ထိေတြ႕မႈကို ေသြး(သို႔မဟုတ္)ဆီးကို စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ တုိင္းတာၿပီး ယင္းမွာ အတိက်ဆံုးစစ္ေဆးမႈျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ မည္သည့္ပိုးသတ္ေဆးႏွင့္ မဆို ထိေတြ႕ျခင္းေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ အႏၲရာယ္ ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပိုမ်ားေၾကာင္း သုေတသီမ်ားေလ့လာေတြ႕ရွိ ခဲ့သည္